Kort antwoord (juli 2026): Zonnepanelen op het oosten leveren in NL-tabellen bij ~30° helling ongeveer 80% van een optimaal zuidvlak (±20% minder kWh/jaar). De piek zit in de ochtend tot begin middag — precies douchen, koffie, warmtepomp-opstart en vaak thuiswerken. Na 1 januari 2027 stopt salderen in één keer; dan telt overlap met eigen verbruik zwaarder dan de zuid-middagpiek die je niet opeet. Dit is oost-only — niet hetzelfde als een west-gevel of een duale oost-west-set.
- Dak oost ~30°: reken ~80% t.o.v. zuid; zuidoost vaak ~95%; noordoost ~65% bij 30°.
- Gevel/balkon 90° oost: tabellen ~50% van optimaal zuid-dak (soms ~46% in andere reeksen).
- Uren: oost vooral ochtend; veldnotities noemen nuttig vermogen al ~7–8u; oost-west smeert ook de avond (andere pagina).
- Geld 2027: default zelfverbruik zonder sturen ~30%; export = TLV (bronnen: van <1 ct tot enkele ct/kWh, contractafhankelijk). Cash = kWh die je zelf gebruikt.
Augustus: check ochtendschaduw van bomen/buur om 8u, niet om 12u.
Rendementstabel: oost, zuidoost, noordoost
Onderstaande percentages zijn t.o.v. optimaal zuid (100%), zoals gidsen ze publiceren (Milieu Centraal / Zonneplan-achtige matrix). Andere reeksen (o.a. Greenchoice) wijken een paar punten af — gebruik ze als band, niet als garantie.
| Oriëntatie | 15° | 30° | 45° | 60° | 75° | 90° |
|---|---|---|---|---|---|---|
| Zuidoost | 90% | 95% | 90% | 85% | 75% | 65% |
| Oost | 85% | 80% | 75% | 70% | 60% | 50% |
| Noordoost | 75% | 65% | 55% | 45% | 40% | 35% |
Bronmatrix: Milieu Centraal / Zonneplan-lijn in NLM-dossier. Greenchoice-achtig: oost @45° ~72%, @90° ~46% — iets lager; reken conservatief met 78–82% bij pal oost ~30–35°. Zonnepanelenwijzer noemt bij ~36° soms ~85% oost — iets optimistischer.
- Oost-only piekt vóór de middag; west-only later (andere pagina).
- Veldnotities: al ~7–8u nuttig vermogen op oost (Datadame e.a. in dossier).
- Seizoen: winterochtend is korter — jaarkWh en dagcurve apart beoordelen.
Van Wp naar kWh op een oost-dak
Eerst de landelijke jaarbasis, dan de oriëntatiecorrectie:
- Jaarfactor NL: gidsen noemen vaak 0,85–0,90 × Wp; ANWB rekent met 0,88. Instructiebronnen noemen ook 0,85 als vuistregel; piekjaren lokaal hoger — dat is instraling, niet de windrichting van je dak.
- Oriëntatie: vermenigvuldig met ~0,80 bij oost ~30° (of lees de matrixrij).
- Voorbeeld (afgeleid): 4 kWp × 0,88 = 3.520 kWh op “goed zuid”; oost ~30° → 3.520 × 0,80 = ~2.816 kWh/jaar. Zelfde set zuidoost ~30° ×0,95 → ~3.344 kWh.
Detailformules en N-panelen: bereken opbrengst; maandcurve: opbrengst per maand.
“Ochtend en avond stroom zal altijd geld waard blijven dus hoe dichter je daar bij kunt komen hoe beter.”
Dagprofiel: waarom oost en saldering 2027 bij elkaar horen
Zuid levert één steile middagpiek. Oost schuift die curve naar voren: productie vooral vóór de middag. West doet het omgekeerde later op de dag; oost-west (twee strings/vlakken) is weer een ander verhaal.
| Opstelling | Typisch dagvenster (gidsen/veld) | JaarkWh t.o.v. zuid | Relevant voor |
|---|---|---|---|
| Zuid ~30–35° | middagpiek | 100% (referentie) | max kWh; veel export overdag |
| Oost only | ochtend → begin middag; nuttig al ~7–8u | ~75–85% bij dakhelling | douche, WP-start, ochtend-EV/thuiswerk |
| West only | ~15:00–19:00 | ~75–85% bij dakhelling | koken, thuiskomst — zie westen |
| Oost–west set | ochtend + (na)middag/avond | vaak 5–15% minder kWh dan zuid, betere spreiding | hoog zelfverbruik — oost-west |
| Zuidoost | tussen oost en zuid in | ~90–95% bij 30° | compromis kWh + vroege piek |
Uren: o.a. Datadame (7–8u oost), oost-west-gidsen (6–9u-voordeel), Zonneplan «op het oosten». Winter: de zon is later op en eerder weg — het ochtendvoordeel is seizoensgebonden.
“Met zonnepanelen op het oosten/westen produceer je minder, maar wel veel langer. Je kunt daardoor veel meer energie zelf gebruiken.”
Salderen stopt op 1 januari 2027 (Wet beëindiging salderingsregeling; Eerste Kamer aangenomen 17 december 2024; Consumentenbond-lijn). Daarna: eigen verbruik ≈ vermeden retailtarief; export ≈ TLV. Gidsen spreken elkaar tegen over de centen: rekenvoorbeelden bij vast contract noemen soms ~0,25 ct/kWh netto; overzichten voor 2027 noemen ook 3–9 ct op variabel. Beide kunnen in de markt voorkomen — lees je contract, inclusief terugleverkosten. Detailregels: saldering.
| Situatie | Tot eind 2026 | Vanaf 2027 |
|---|---|---|
| Oost-kWh die je om 8u zelf gebruikt | vol retail-waarde (saldeerbaar op jaarbasis) | vol retail vermeden — dit is de harde euro |
| Oost-overschot na 10u zonder verbruik | salderen dempt het | TLV (laag of contractafhankelijk) |
| Zuid-middagpiek terwijl niemand thuis is | salderen dempt export | vaak lage exportwaarde |
Default zelfverbruik zonder maatregelen: bronnen ~30% (Milieu Centraal e.a.). Timers was/vaat: richting ~35%. Warmtepomp of slim EV-laden hoger in dezelfde gidsen. Oost-west claimt in scenario’s +3–6%punten eigen verbruik t.o.v. zuid door spreiding — dat is scenario, geen wet. Puur oost wint alleen als je die ochtend-kWh ook echt opeet.
“Met de kennis van nu had ik ze liever oost/west geplaatst.”
Markus Weber — redactionele lezing
Behandel oost niet als “slechte zuid”, maar als tijdvenster. Tot 2027 mag je nog denken in jaarkWh. Daarna reken ik liever: kWh × kans dat ik ’s ochtends stroom vreet. Een stekkerklare set op een open oost-reling die de boiler en de koffieautomaat raakt, kan euro per kWh winnen van een zwaarder zuid-dak dat om 13:00 exporteert. Omgekeerd: oost + lege woning tot 11:00 + lage TLV = je kocht een vroege exportpiek. App openen tussen 7 en 11u zegt meer dan de brochure-%. West is het spiegelbeeld later op de dag: zonnepanelen westen. Balkonsets: balkon zonnepanelen · plug-and-play.
Balkon, gevel en stekkerklaar op het oosten
Hier lopen marketing en tabellen uit elkaar.
- 90° oost: matrix ~50% (MC/Zonneplan-lijn) tot ~46% (Greenchoice-achtig) t.o.v. optimaal zuid. Per Wp fors lager dan een 30°-dak.
- 800 W-set: gidsen noemen algemene banden ~760–1000 kWh/jaar voor stekkerklare sets; dat is niet automatisch oost × verticaal. Schaal met de 46–50%-band of PVGIS, meet 2–3 maanden.
- Schaduw: lage ochtendzon + buurpand of boom snijdt precies in het oost-venster. Micro-omvormers per paneel beperken string-uitval; zie micro-omvormer.
- VvE/verhuurder: buitenzijde is vaak gemeenschappelijk — toestemming vóór montage. Geen oost-specifieke uitzondering in de bronnen.
- Stekker / groep: bronnen over stekkerpanelen wijzen op max ~800 W omvormervermogen per stroomkring als veiligheids/praktijkgrens — lees installatievoorschrift en netbeheerder/VvE.
“De focus moet zijn op een opbrengst in de ochtend en avond, die is belangrijk dus qua ligging altijd Oost West.”
Terugverdientijd: langer, niet kansloos
Gidsen: TVT op het oosten is langer dan op het zuiden, maar blijft vaak onder ongeveer een derde van de levensduur (~30 jaar in dezelfde bronnen). Eén rekenvoorbeeld: ~5 jaar zuid vs 5,75–6,25 jaar oost. Andere 2027-scenario’s zonder salderen lopen grof 7,5–11,5 jaar afhankelijk van vast/dynamisch en zelfverbruik. Rekenregel:
TVT ≈ all-in investering ÷ jaarlijkse eurobesparing, waarbij besparing = (zelfverbruik × retail) + (export × TLV) − eventuele terugleverkosten. Vul oost-kWh in (niet zuid-brochure) en na 2027 geen saldeer-fantasie.
Checklist oost-dak of oost-balkon
- Bepaal of je pal oost, zuidoost of noordoost hebt (kompas/maps) — 15° scheef scheelt in de matrix.
- Lees helling: 30° dak ≠ 90° reling.
- Jaar-kWh ≈ Wp × 0,85–0,88 × oriëntatie-%.
- Teken je verbruik 6–11u (douche, WP, was, thuiswerk) — overlap?
- Schaduwcheck in de ochtend, niet alleen om 12u.
- VvE/verhuurder schriftelijk bij gevel/balkon.
- Na 2027: stuur was/vaat/boiler in het oost-venster; reken export conservatief (TLV).
- Heb je oost én west? Spreiding > oost-only — zie oost-west. Alleen west: westen.
Ochtendschaduw is oost-killer
Oost leeft van lage zon vroeg op de dag. Een schutting, dakkapel of buurpand dat ’s middags nog vrij is, kan om 8u de gevel raken. Loop in juli één heldere ochtend de schaduwlijn — of kijk in de omvormer-app naar trage start. Micro per paneel beperkt ketenverlies: micro-omvormer. Montage: zonnepanelen balkon.
🚀 Klaar voor uw eigen balkonzonnepanelen?
Bereken nu de rendabiliteit voor uw locatie – gratis en in slechts 3 minuten!
Naar berekening →
